Travel Through Theatre

english

Γκομπρόβιτς Βίτολντ

Πολωνία

 

Ο Βίτολντ Γκομπρόβιτς (1904 – 1969), θεατρικός συγγραφέας, φιλόσοφος, μυθιστοριογράφος και διανοητής, γεννήθηκε στις 4 Αυγούστου 1904 στο Μαλοσίτσε, ένα μικρό χωριό της κεντρικής Πολωνίας, από γονείς γαιοκτήμονες. Το 1911 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στη Βαρσοβία, όπου φοίτησε στη Νομική Σχολή, ενώ αργότερα συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι. Καθώς στην πορεία διαπίστωσε ότι το αντικείμενο σπουδών του δεν τον ενδιέφερε καθόλου, επέστρεψε στη Βαρσοβία όπου εργάστηκε ως γραμματέας στο Πρωτοδικείο και το Εφετείο της πόλης.

Στα  πολωνικά γράμματα εμφανίστηκε το 1933 με τη συλλογή διηγημάτων Μνήμες από την εποχή της ανωριμότητας (μετέπειτα πήραν τον τίτλο Μπακακάι), και δύο χρόνια αργότερα ακολούθησε το πρώτο θεατρικό έργο του, με τίτλο Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας. Το 1937 η μεγάλη επιτυχία του μυθιστορήματός  του Φερντυντούρκε  τον έφερε στην πρώτη γραμμή της σύγχρονης πολωνικής λογοτεχνίας.

Λίγο πριν το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ταξίδεψε στην Αργεντινή, όπου και αποφάσισε να παραμείνει μέχρι να σταματήσει ο πόλεμος. Ανεπιθύμητος στην πατρίδα του μετά τη λήξη του πολέμου, έμεινε στο Μπουένος Άιρες  για 24 χρόνια, δουλεύοντας ως τραπεζικός υπάλληλος και δημοσιεύοντας με ψευδώνυμο διάφορα έργα του σε εφημερίδες και περιοδικά. Στην Αργεντινή έγραψε ακόμη το μυθιστόρημα Πορνογραφία και ξεκίνησε τη συγγραφή του θεατρικού του έργου Οπερέττα. Το 1963 εγκατέλειψε οριστικά την Αργεντινή και εγκαταστάθηκε στη Βανς της Νότιας Γαλλίας, όπου παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του το 1969. Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 τα έργα του άρχισαν να μεταφράζονται και να διαδίδονται σε πολλές χώρες.

Ο Βίτολντ Γκομπρόβιτς τιμήθηκε το 1967 με το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας Φορμεντόρ για το μυθιστόρημά του Κόσμος.

Λίγο πριν πεθάνει,  παρέδωσε στο κοινό το βιβλίο του Διαθήκη, όπου μιλάει για τη σημασία της ζωτικής ορμής στο δημιούργημα πέρα από κάθε έννοια μορφής ή συστήματος. Στα έργα του κατακεραυνώνει την ορθολογιστική σκέψη του δυτικού ανθρώπου αποκαλύπτοντας την ηθική απογύμνωσή του. Το  στοιχείο του παραλόγου, τόσο στο πεζογραφικό όσο και στο θεατρικό έργο του, ξεδιπλώνεται με διορατικότητα, χιούμορ και ανθρωπισμό.

 

Ενδεικτική εργογραφία:
Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας, Ο γάμος, Οπερέττα.

 

Η εποχή μας πάρα έγινε διορατική, τα φύλλα συκής μαράθηκαν. Το μόνο που μας μένει είναι η ειλικρίνεια. (Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας)

 

Το μέλλον είν’ ένα πηγάδι μαύρο, ο χρόνος ένα αίνιγμα,
Η Ιστορία δεν έχει πρόσωπο! (Οπερέττα)

Οπερέττα (2017), σκην. Ν. Καραθάνος, φωτ. Π. Σκαφίδας